Sẹo giác mạc là một trong những nguyên nhân phổ biến gây suy giảm thị lực, thậm chí dẫn đến mù lòa nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến hình thành sẹo ở giác mạc? Cùng Thẩm mỹ Maia&Maia tìm hiểu thông tin chi tiết qua nội dung bài viết dưới đây.
I. Sẹo giác mạc là gì? Triệu chứng nhận biết
Sẹo giác mạc là tình trạng mô xơ xuất hiện trên lớp màng trong suốt phía trước nhãn cầu, gây phá vỡ cấu trúc collagen và cản trở khả năng khúc xạ ánh sáng. Quá trình tự phục hồi sau tổn thương thường tạo ra các dải mô đục không đồng nhất, làm mất độ trong suốt tự nhiên và hình thành vết sẹo vĩnh viễn trên bề mặt mắt.
Mức độ suy giảm thị lực phụ thuộc trực tiếp vào kích thước và vị trí của vết sẹo, trong đó tổn thương tại trung tâm thường gây mờ mắt hoặc méo hình nghiêm trọng. Nếu không được can thiệp kịp thời, sẹo giác mạc có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn, kèm theo các triệu chứng điển hình như:
- Nhìn mờ, hình ảnh thiếu sắc nét
- Xuất hiện đốm trắng hoặc vùng đục trên bề mặt mắt
- Nhạy cảm với ánh sáng
- Chảy nước mắt nhiều bất thường
- Cảm giác cộm, xốn hoặc như có dị vật trong mắt
- Đau mắt âm ỉ hoặc đau tăng khi tiếp xúc ánh sáng
- Giảm thị lực sau một đợt viêm loét giác mạc
- Nhìn đôi hoặc méo hình do loạn thị thứ phát
II. Nguyên nhân gây ra sẹo ở giác mạc
Sẹo xuất hiện sau các tổn thương làm phá vỡ cấu trúc trong suốt của giác mạc do các nguyên nhân chủ yếu như:
- Viêm loét giác mạc do vi khuẩn, virus herpes, nấm hoặc ký sinh trùng
- Chấn thương mắt do vật sắc nhọn, dị vật kim loại, cát bụi
- Bỏng mắt do hóa chất hoặc nhiệt
- Biến chứng sau phẫu thuật mắt LASIK, mổ đục thủy tinh thể…
- Sử dụng kính áp tròng sai cách, đeo quá lâu hoặc vệ sinh kém
- Hội chứng khô mắt nặng kéo dài gây tổn thương bề mặt giác mạc
- Biến chứng của bệnh lý tự miễn viêm khớp dạng thấp, lupus…
- Thiếu vitamin A nghiêm trọng làm suy giảm khả năng tái tạo biểu mô giác mạc
III. Sẹo giác mạc có điều trị hết không?
Trên thực tế, tình trạng sẹo nông, kích thước nhỏ và nằm ngoài vùng trung tâm thị giác, thị lực có xu hướng được cải thiện tốt sau áp dụng biện pháp phù hợp. Ngược lại, nếu sẹo sâu, lan rộng hoặc nằm ngay trục nhìn, việc điều trị trở nên phức tạp hơn và đôi khi cần ghép giác mạc để khôi phục chức năng thị giác.
Tuy nhiên, khả năng phục hồi hoàn toàn còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ sâu và diện tích sẹo, nguyên nhân gây tổn thương ban đầu, thời điểm phát hiện bệnh cũng như tình trạng sức khỏe tổng thể của mắt. Ngoài ra, sự tuân thủ điều trị và chăm sóc sau can thiệp cũng rất quan trọng trong việc cải thiện thị lực lâu dài và hạn chế biến chứng như:
- Suy giảm thị lực tiến triển, nhìn mờ ngày càng nặng
- Loạn thị không hồi phục do bề mặt giác mạc biến dạng
- Tăng nguy cơ viêm loét giác mạc tái phát
- Mỏng giác mạc, nguy cơ thủng giác mạc
- Giảm chất lượng cuộc sống do hạn chế khả năng nhìn
- Mù lòa vĩnh viễn trong trường hợp sẹo nặng, lan rộng hoặc biến chứng nghiêm trọng
IV. Các phương pháp điều trị sẹo giác mạc hiện nay
Dựa trên kết quả thăm khám trực tiếp, bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định phương pháp điều trị tối ưu nhằm khôi phục độ trong suốt của giác mạc và cải thiện thị lực:
- Điều trị nội khoa: Áp dụng cho giai đoạn sớm hoặc sẹo nông bằng các loại thuốc nhỏ mắt kháng viêm, kháng sinh và nước mắt nhân tạo. Phương pháp này tập trung kiểm soát triệu chứng, ngăn chặn nhiễm trùng và bảo tồn thị lực hiện có thay vì xóa bỏ hoàn toàn mô sẹo đã hình thành.
- Kính áp tròng cứng: Kính áp tròng cứng thấm khí được sử dụng khi sẹo giác mạc gây biến dạng bề mặt giác mạc và dẫn đến loạn thị. Đây là giải pháp không xâm lấn giúp tạo ra bề mặt quang học đều hơn, từ đó cải thiện chất lượng hình ảnh truyền vào võng mạc nhưng cần lưu ý vệ sinh kính đúng cách tránh nhiễm trùng.
- Phẫu thuật laser: Sử dụng tia Laser Excimer để loại bỏ các lớp mô sẹo nằm ở bề mặt nông nhằm khôi phục độ trong suốt và làm phẳng giác mạc. Trị sẹo giác mạc bằng laser mang lại hiệu quả cao đối với những sẹo chưa xâm lấn sâu vào nhu mô, hỗ trợ hồi phục thị lực nhanh chóng mà không cần can thiệp dao kéo.
- Ghép giác mạc: Đây là can thiệp cho trường hợp sẹo dày, xâm lấn sâu hoặc gây mù lòa bằng cách thay thế phần mô tổn thương bằng giác mạc hiến tặng khỏe mạnh. Tùy vào tình trạng, bác sĩ sẽ lựa chọn ghép xuyên hoặc ghép lớp nhằm tối ưu hóa khả năng tiếp nhận mảnh ghép và hạn chế tối đa nguy cơ thải ghép.
V. Cách chăm sóc và phòng ngừa sẹo giác mạc tái phát
Để giảm thiểu nguy cơ tổn thương giác mạc tái phát, mọi người cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ kết hợp duy trì chế độ sinh hoạt khoa học được khuyến cáo sau đây:
1. Chế độ chăm sóc
- Tuân thủ đúng phác đồ điều trị và tái khám theo lịch hẹn
- Sử dụng thuốc nhỏ mắt theo chỉ định, không tự ý ngưng thuốc
- Giữ vệ sinh mắt sạch sẽ, rửa tay trước khi chạm vào mắt
- Hạn chế dụi mắt hoặc chà xát mạnh
- Nghỉ ngơi hợp lý, tránh để mắt làm việc quá sức hoặc xem màn hình thiết bị điện tử quá lâu
- Bổ sung dinh dưỡng tốt cho mắt như vitamin A, C, E và omega-3
- Sử dụng nước mắt nhân tạo nếu có tình trạng khô mắt
2. Biện pháp phòng ngừa
- Điều trị sớm và triệt để các bệnh viêm giác mạc
- Đeo kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều bụi, hóa chất
- Sử dụng kính áp tròng đúng cách, đảm bảo vệ sinh và thời gian đeo phù hợp
- Bảo vệ mắt khỏi tia UV bằng kính râm khi ra ngoài trời nắng
- Không dùng chung thuốc nhỏ mắt hoặc vật dụng cá nhân liên quan đến mắt
- Kiểm tra mắt định kỳ, đặc biệt với người có tiền sử viêm loét giác mạc
Bài viết trên đây là thông tin chi tiết về sẹo giác mạc và những lưu ý quan trọng trong chế độ chăm sóc để hạn chế tái phát. Hy vọng với những thông tin trên từ Hệ thống Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Maia&Maia, mọi người đã hiểu rõ về tình trạng này cũng như cách cải thiện và chăm sóc hiệu quả.
